January 20, 2005
akersloot - Achter het huis van Piet Kerssens, schuin tegenover de rooms-katholieke kerk ligt in Akersloot een unieke sportlocatie. Een oude broeikas die omgebouwd is tot damlokaal en die al sinds 1967 dienst doet als de thuishaven van de plaatselijke club. Die, hoe kan het ook anders, luistert naar de naam De Broeikas.

Het is als een reis terug in de tijd. Op het oog is er in die bijna veertig jaar dat er in de broeikas wordt gedamd weinig veranderd. Een smalle pijpenla die op het einde breder wordt. ,,Iedere keer als ik hier kom, kijk ik angstvallig omhoog of het dak het nog wel houdt'', lacht Bert van Leijden, een van de spelers van het Alkmaarse DDD dat op een regenachtige doordeweekse avond op bezoek is voor een wedstrijd in de Kennemer Damkring, de enige competitie waar beide clubs nog in uitkomen. Over een ding zijn alle aanwezigen het snel eens en dat wordt verwoord door Wil Broersen, speler van de thuisclub. ,,Dit is zo'n unieke plek. Hopelijk blijft het nog lang bestaan.'' Alles is van eigen hand: de tafels, de speelborden en de trots van de club, het scorebord. Er prijken nu nog 23 namen op. Kerssens: ,,Vroeger hadden we drie klassen, nu nog twee. We hebben ook vrouwen en jeugd gehad. Maar ja, er is zoveel te doen tegenwoordig.''
 
De damkring is voor beide clubs is de voornaamste binding met andere verenigingen. Voor De Broeikas is deze 'wilde bond' de enige competitie waarin het ooit is uitgekomen. DDD heeft bij de Koninklijke Nederlandse Dambond op landelijk niveau gespeeld, maar door een nijpend ledentekort is de Alkmaarse vereniging daar enige jaren geleden mee gestopt. ,,We hebben al op diverse manieren geprobeerd om het ledental te vergroten, maar dammen is blijkbaar niet salonfähig genoeg'', denkt Van Leijden. DDD had ooit twintig jeugdspelers. Zij hebben inmiddels grotendeels hun heil elders gezocht. Er zijn nu nog zestien leden over. De Broeikas heeft er dus iets meer.
 
Rinus Veenstra, die landelijk damt voor Schagen en regionaal voor SNA, werd lid van De Broeikas, nadat hij stopte met werken. ,,Daar moeten we het hier een beetje van hebben. Van 55-plussers met veel vrije tijd.'' Veenstra, van de aanwezigen degene met de hoogste rating, is vooral lid geworden vanwege de gemoedelijke sfeer. In het piepkleine keukentje tussen het huis en de broeikas in staat hij, klaar met zijn partij, te nippen aan een glaasje jenever. 'Uitbater' Kerssens gaat rond met kaas en leverworst. ,,Ja, dat doe ik niet op een gewone clubavond hoor, maar we hebben nu gasten.''
 
Kerssens is zelf geen dammer, al was hij wel jarenlang secretaris van de club. ,,Ik doe aan koersbal, solex rijden en vissen”, somt hij op. ,,Ik heb destijds wel meegedaan aan een simultaan tegen Harm Wiersma, die hebben we hier indertijd een keer naartoe gehaald, net als Jannes van der Wal, al was dat wel in het plaatselijke café.'' In het verleden werd er meer dan alleen gedamd in de kas. ,,We hebben hier twintig jaar kienen gehad, de vogeltjesvereniging zat hier wel eens en ook het Rode Kruis heeft hier wel vergaderd.'' De dammers betalen Kerssens vijftig euro per persoon per jaar. ,,En dan krijg je elke keer drie gratis koppen koffie. Volgens mij moet Piet er geld op toeleggen'', lacht Wil Broersen. Ook voor de andere versnaperingen rekent hij ouderwetse prijzen. Kerssens: ,,Ik ga om een uur of half elf naar bed. Vaak zijn ze dan nog bezig. Meestal doen ze dan wat geld in een bakje, sluiten ze zelf af en gooien de sleutel door de brievenbus. Dat geld tel ik nooit na, hoor. Ik ben tachtig, dus daar maak ik me niet druk om.''
 
De Kennemer Damkring bestaat uit vier clubs. Naast de twee die in Akersloot de strijd met elkaar aanbinden zijn dat verder Damclub Heiloo en DOS uit Sint Pancras. Tot een paar jaar geleden deed ook Bergen mee, maar die club is afgehaakt. ,,De animo was daar afgenomen en ze hadden een vervoersprobleem'', vertelt Van Leijden. ,,Het zijn bijna allemaal oudere mannen. Fietsen naar Heiloo en Alkmaar ging nog wel, maar Akersloot en Sint Pancras vonden ze een beetje te ver.'' Van Leijden heeft nog wat schaarse documentatie over de historie van de competitie kunnen vinden. ,,Er is echt heel weinig bewaard van het begin. Toevallig vond onze voorzitter (Jan Kraakman, red.) oude notulen van een vergadering uit 1980, waarin stond dat de damkring toen tien jaar bestond.'' De krantenknipsels dateren uit de jaren 1973 en 1974. SNA was toen ook van de partij, DDD nog niet.
 
Inmiddels zijn de rollen omgedraaid en is de Heerhugowaardse club degene die aan de weg timmert. Opvallend, maar ook weer niet zo heel opvallend zijn de namen van de dammers van dertig jaar geleden. Broersen: ,,Kijk, ik deed zelf toen ook al mee, net als mijn vader. En die is hier vanavond ook weer gewoon aanwezig.'' De avond loopt rond elf uur op zijn einde. De jonge garde, Gerard Oud van De Broeikas en Daan Worm van DDD, besluiten de laatste partij met remise, de andere spelers praten nog wat na en Piet Kerssens gaat nog een keer met eten en drinken rond. De Broeikas sluit zegevierend af met 13-7. Op 11 maart is iedereen weer aanwezig, als alle vier clubs gezamenlijk de laatste ronde spelen.

Pé Oud (2007)
sint pancras - Nadat eerst zijn vader 25 jaar de voorzittershamer hanteerde bij de Pancrasser damvereniging DOS, houdt Pé Oud er na niet minder dan 33 jaar ook mee op. ,,Ja, de Oud-dynastie is ten einde'', lacht hij. In 1974 werd Oud voorzitter. ,,Het was heel simpel. Mijn vader zei tegen me: 'jij moest het maar doen'. En dus werd ik voorzitter.'' Oud senior was 70 toen hij het stokje aan zijn zoon doorgaf. ,,Ik vond het toen een oude man. Maar ik ben nu zelf 72. Dan kijk je daar toch heel anders tegen aan.'' Oud zal zelf worden opgevolgd door Fons Zuurbier. Pas 54. ,,Ja dan hoor je bij de club tot de jongeren. Dat is nu eenmaal zo bij de meeste damclubs.''
 
Met zijn zestienen zijn ze nog bij DOS. ,,Het was dan ook geen heel zware taak om voorzitter te zijn, want we zijn inderdaad maar een klein clubje'', verduidelijkt Oud. ,,Maar toch voel je je wel altijd verantwoordelijk voor de vereniging. En van die verplichting wilde ik nu eigenlijk wel eens af. Dat is de reden waarom ik nu stop.''

Een eerbiedwaardige leeftijd heeft DOS al. In 1918 werd er ooit fanatiek gedamd bij kapperszaak Ploeger aan de Herenweg. ,,Het ging er zo fanatiek aan toe dat menigeen er ongeknipt weer naar buiten ging'', lacht Oud. Twee jaar later werd de club opgericht. In hetzelfde jaar als voetbalclub Vrone. ,,Maar of er verband was, weet ik eigenlijk niet'', twijfelt de scheidend preses, die zelf naast dammer ook jaren in allerlei hoedanigheden betrokken was bij Kolping Boys. De vereniging zwierf jarenlang rond langs vele locaties. Van de bestuurskamer van Vrone tot café Spoorzicht en van de Christelijke School tot bij de schoonouders van Rudi Carrell in het Nobelhof. Nu speelt de club in dorpshuis De Geist.

Tot 1953 damde DOS in de nationale bond. ,,Dat jaar werd er echter een WK in Nederland gehouden en de bond verlangde dat alle clubs daaraan mee betaalden. Daar had DOS geen zin in en toen zijn we eruit gestapt. Pancras was ook maar een armeluisdorp in die jaren.'' Oud junior was toen net een jaar lid. De club telde zo'n vijftig actieve dammers. Een aantal dat nu ondenkbaar is. ,,We hopen nog een keer tot twintig te komen. Dat zou al heel wat zijn. Maar de laatste jaren zijn we juist mensen kwijt geraakt. Vooral omdat ze door ouderdom zijn overleden.''

Oud weet wel waarom het dammen niet meer zo veel mensen trekt als in zijn jonge jaren ,,De teruggang van ons ledental liep gelijk met de opkomst van de televisie en veel tuinders gingen destijds in fabrieken werken, kwamen in ploegendiensten terecht en hadden geen tijd meer.'' En jeugd is er ook niet meer. ,,Hebben we wel gehad. We hadden toen een heel aardig groepje, waar onder andere mijn zoon in zat. De meeste gingen studeren. Dan raak je ze kwijt en moet je maar hopen dat ze weer een keer terugkomen als ze ouder zijn. We zouden heel graag weer wat jonge leden willen hebben, maar dan moet je er gewoon heel veel tijd insteken, zoals bij SNA.''

Datzelfde SNA als waar DOS jarenlang menig robbertje mee uitvocht in de Kennemer Damkring. Een competitie waar de Pancrassers nog altijd met veel animo aan deelnemen. ,,Dat is nog steeds heel belangrijk voor ons. Veel hebben zoiets van: In de interne competitie verliezen is niet zo'n ramp, maar zo gauw we naar buiten treden, moeten we winnen. ''En Oud, die onlangs door de vereniging flink in het zonnetje werd gezet, zal daar één van blijven. ,,Zo lang ik nog een beetje scherp in mijn hoofd blijf, ga ik gewoon door.''